تفاوت سرویس پیشگیرانه و تعمیرات آسانسور | کدامیک برای ایمنی و طول عمر آسانسور ضروریتر است؟
نگهداری صحیح از آسانسور یکی از مهمترین الزامات هر ساختمان مسکونی، اداری یا تجاری است. استفاده روزانه از آسانسور باعث میشود قطعات به مرور دچار استهلاک شوند و اگر رسیدگی منظم صورت نگیرد، خطرات ایمنی، خرابیهای ناگهانی و هزینههای سنگین تعمیرات به وجود میآید.
در این مقاله، به صورت تخصصی و در عین حال قابل فهم، تفاوت بین سرویس پیشگیرانه (PM) و تعمیرات آسانسور را بررسی میکنیم تا مدیران ساختمانها بتوانند بهترین انتخاب را داشته باشند.

سرویس پیشگیرانه آسانسور چیست؟
سرویس پیشگیرانه یا PM (Preventive Maintenance) مجموعهای از اقدامات دورهای است که با هدف جلوگیری از خرابیهای احتمالی انجام میشود. هدف اصلی PM این است که قبل از وقوع مشکل، قطعات بررسی و تنظیم شوند تا آسانسور بدون توقف و با حداکثر ایمنی کار کند.
مهمترین اقداماتی که در سرویس پیشگیرانه انجام میشود:
- روغنکاری و روانسازی قطعات متحرک
- بررسی سیمبکسلها، پاراشوت، ترمز و ریلها
- تست سالم بودن تابلو فرمان و سنسورها
- تنظیم دربها و رفع صدای اضافه
- بررسی عملکرد موتورخانه و تابلو برق
- تست ایمنی کابین و وزنه تعادل
- بررسی روغن (در آسانسورهای هیدرولیک)
مزایای سرویس پیشگیرانه برای ساختمان
- جلوگیری از خرابیهای ناگهانی
- افزایش ایمنی سرنشینان
- کاهش ۵۰ تا ۷۰ درصدی هزینههای تعمیرات
- افزایش طول عمر قطعات گرانقیمت
- کاهش زمان از کار افتادن آسانسور
تعمیرات آسانسور چیست؟
تعمیرات آسانسور زمانی انجام میشود که یک قطعه دچار خرابی شده باشد یا آسانسور از کار افتاده باشد.
این حالت معمولاً به دلیل انجام نشدن سرویس دورهای یا فرسودگی طبیعی قطعات ایجاد میشود.
نمونههایی از تعمیرات رایج آسانسور
- تعویض رلهها و کانکتورها
- تعویض سنسورها و سویچها
- سیمبکسلریزی
- تعمیر موتور گیربکس یا پمپ هیدرولیک
- رفع گیر دربها
- تعمیر یا تعویض تابلو فرمان
- رفع لرزش و صدای غیرطبیعی
معایب تعمیرات نسبت به سرویس پیشگیرانه
- هزینه بالاتر (گاهی چند برابر هزینه سرویس دورهای)
- توقف ناگهانی آسانسور و ایجاد دردسر برای ساکنین
- افزایش احتمال ایجاد خطر زمانی که خرابی گفته باشد
- کاهش عمر کلی سیستم
تفاوت سرویس پیشگیرانه و تعمیرات آسانسور (جدول مقایسهای)
| معیار | سرویس پیشگیرانه (PM) | تعمیرات آسانسور |
|---|---|---|
| هدف | جلوگیری از خرابی | رفع خرابی بهوجودآمده |
| هزینه | کم و قابل پیشبینی | زیاد و غیرقابل پیشبینی |
| زمان انجام | دورهای (ماهیانه/سهماهه) | هنگام خرابی |
| اثر بر ایمنی | افزایش ایمنی | بازگرداندن ایمنی از دسترفته |
| توقف آسانسور | ندارد | معمولاً دارد |
| تأثیر بر عمر ماشینآلات | افزایش عمر | ممکن است عمر را کاهش دهد |
چرا سرویس پیشگیرانه از تعمیرات مهمتر است؟
اگر سرویس آسانسور بهطور ماهیانه انجام شود، معمولاً ۹۰٪ خرابیها قبل از وقوع قابل پیشگیری هستند.
به همین دلیل در استاندارد ملی آسانسور ایران و همچنین استاندارد EN81 اروپا، انجام سرویس دورهای به عنوان یک الزام قانونی و ایمنی مطرح شده است.
برخی دلایل اهمیت PM:
- جلوگیری از گیر کردن کابین
- جلوگیری از سوختن تابلو فرمان
- جلوگیری از پارگی سیمبکسل
- جلوگیری از خرابی موتور گیربکس
- جلوگیری از نشت ناگهانی روغن هیدرولیک
کدام گزینه برای ساختمان بهتر است؟
بهترین انتخاب برای ساختمان، قرارداد سرویس و نگهداری ماهیانه است.
در این حالت، سرویسکار هر ماه سیستم را بررسی میکند و اگر قطعهای نیاز به تعویض داشته باشد، قبل از خرابی کامل تشخیص داده میشود.
برای ساختمانهایی که ترافیک تردد بیشتری دارند (تجاری، درمانی، اداری)، سرویس دو بار در ماه نیز توصیه میشود.
جمعبندی
- سرویس پیشگیرانه به معنی مراقبت دورهای برای جلوگیری از خرابی است.
- تعمیرات زمانی انجام میشود که آسانسور خراب شده باشد.
- PM هزینهها را کاهش میدهد، ایمنی را افزایش میدهد و از توقف آسانسور جلوگیری میکند.
- بهترین روش نگهداری آسانسور، داشتن قرارداد سرویس و نگهداری منظم با یک شرکت معتبر است.