آشنایی با ۷ بخش اصلی آسانسور کششی و طرز کار آنها (به زبان ساده)
آسانسورها یکی از شگفتانگیزترین اختراعات مهندسی هستند که زندگی روزمره در ساختمانهای بلند را ممکن کردهاند. ما هر روز از آنها برای حمل و نقل عمودی در ساختمانها استفاده میکنیم، اما آیا تا به حال فکر کردهاید که این اتاقکهای متحرک چگونه با این دقت و ایمنی بالا، ما را بین طبقات ساختمانها جابجا میکنند؟ 7 بخش اصلی آسانسور کدام هستند ؟
درک بخشهای اصلی آسانسور و هماهنگی بینقص آنها نه تنها جذاب است، بلکه به مدیران ساختمان و تکنسینها کمک میکند تا اهمیت سرویس و نگهداری صحیح را بهتر درک کنند. در این راهنمای جامع و ساده، شما را با ۷ قطعه کلیدی یا 7 بخش اصلی که قلب تپنده هر آسانسور مدرنی هستند، آشنا میکنیم.
۱. موتور آسانسور: قلب قدرتمند سیستم
موتور، نیروی محرکه لازم برای بالا و پایین بردن کابین را فراهم میکند. همانند قلب در بدن انسان، بدون موتور هیچ حرکتی وجود نخواهد داشت. این قطعه معمولاً در اتاقی به نام “موتورخانه” در بالای چاه آسانسور قرار دارد.
- طرز کار: موتور با چرخاندن یک قرقره ( که سیم بکسلهای آسانسور روی آن قرار گرفته ) به نام “فلکه کششی” (Traction Sheave)، سیم بکسلها را به حرکت در میآورد و باعث جابجایی کابین و وزنه تعادل میشود.
- انواع اصلی: موتورهای آسانسور عمدتاً به دو دسته گیربکسی (Geared) که برای سرعتهای متوسط استفاده میشوند و گیرلس (Gearless) که برای ساختمانهای بلند و سرعتهای بالا کارایی دارند، تقسیم میشوند.
۲. تابلو فرمان: مغز متفکر آسانسور
اگر موتور قلب سیستم باشد، تابلو فرمان آسانسور بدون شک مغز آن است. این مجموعه پیچیده از مدارهای الکترونیکی، وظیفه مدیریت و کنترل تمام عملیات آسانسور را بر عهده دارد.
- طرز کار: تابلو فرمان درخواستهای شما از طریق دکمههای طبقات را دریافت کرده، موقعیت کابین را تحلیل میکند و دستورات لازم (مانند حرکت، توقف، باز و بسته شدن دربها) را به موتور و سایر قطعات ارسال میکند. تمامی منطق حرکتی، سرعت، و از همه مهمتر، بررسیهای ایمنی توسط این بخش مدیریت میشود. این قطعه به قدری حیاتی است که درک کامل آن نیازمند مطالعه دفترچه راهنمای تخصصی خود است.
۳. کابین و وزنه تعادل (قاب وزنه)
این دو بخش، اجزای متحرک اصلی در چاه آسانسور هستند که توسط سیم بکسلها به یکدیگر متصل شده و در جهت مخالف هم حرکت میکنند.
- کابین (Cabin): همان اتاقکی است که مسافران در آن قرار میگیرند. طراحی داخلی، تهویه، و روشنایی آن برای راحتی سرنشینان اهمیت دارد.
- وزنه تعادل (Counterweight): یک کادر فلزی سنگین است که وزن آن معمولاً برابر با وزن کابین به اضافه ۴۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت آسانسور است.
- طرز کار: وزنه تعادل، بخش زیادی از وزن کابین را خنثی میکند. این کار باعث میشود موتور برای جابجایی کابین به انرژی بسیار کمتری نیاز داشته باشد که نتیجه آن کاهش چشمگیر مصرف برق و استهلاک موتور است.
۴. سیم بکسلها و سیستم تعلیق
سیم بکسلها رشتههای فولادی قدرتمندی هستند که وظیفه تحمل وزن و جابجایی کابین و وزنه تعادل را بر عهده دارند. آنها شریانهای حیاتی سیستم هستند.
- طرز کار: هر آسانسور از چندین سیم بکسل مستقل استفاده میکند تا ضریب اطمینان به بالاترین حد ممکن برسد. این سیمها از یک طرف به کابین و از طرف دیگر به وزنه تعادل متصل شده و از روی فلکه کششی موتور عبور میکنند. نیروی اصطکاک بین سیمها و شیارهای فلکه، باعث حرکت سیستم میشود.
۵. ریلهای راهنما: ستون فقرات استوار
در دو طرف چاه آسانسور، ریلهای فولادی محکمی به صورت عمودی نصب شدهاند که نقش ستون فقرات را برای حرکت کابین و وزنه تعادل ایفا میکنند.
- طرز کار: ریلها تضمین میکنند که حرکت کابین و وزنه تعادل کاملاً نرم، بدون لرزش و در یک مسیر مستقیم عمودی انجام شود. آنها از هرگونه حرکت افقی یا نوسان جلوگیری کرده و در زمان فعال شدن ترمز ایمنی (پاراشوت)، نقش حیاتی ایفا میکنند.
۶. دربهای آسانسور: دروازههای ایمن
سیستم درب آسانسور از دو بخش اصلی تشکیل شده است: درب کابین (که با کابین حرکت میکند) و درب طبقه (که در هر طبقه ثابت است). این دو درب فقط زمانی باز میشوند که آسانسور به طور کامل در تراز طبقه متوقف شده باشد.
- طرز کار: یک موتور الکتریکی کوچک روی کابین، درب کابین را باز و بسته میکند. درب کابین نیز از طریق یک مکانیزم مکانیکی به نام “کوپلر”، درب طبقه را با خود همراه کرده و باز میکند. سنسورهای چشمی یا پردهای نیز از بسته شدن درب در صورت وجود مانع جلوگیری میکنند.
۷. سیستمهای ایمنی: فرشته نگهبان
مهمترین بخش هر آسانسور، مکانیزمهای ایمنی آن است که برای محافظت از جان مسافران طراحی شدهاند.
- گاورنر (Governor): یک دستگاه کنترلکننده سرعت است. اگر سرعت کابین به هر دلیلی (مثلاً نقص فنی موتور) از حد مجاز فراتر رود، گاورنر فعال میشود.
- پاراشوت یا ترمز ایمنی (Safety Gear): این مکانیزم که زیر کابین نصب شده، دستور خود را مستقیماً از گاورنر میگیرد. در صورت فعال شدن گاورنر، پاراشوت مانند یک گیره قدرتمند، به ریلهای راهنما چنگ زده و کابین را در جای خود متوقف میکند. این سیستم کاملاً مکانیکی است و حتی در صورت قطع کامل برق نیز کار میکند.
نتیجهگیری
همانطور که دیدید، آسانسور یک سیستم یکپارچه و هوشمند است که عملکرد صحیح آن به هماهنگی دقیق همین 7 بخش اصلی آسانسور بستگی دارد. از قدرت موتور گرفته تا هوش تابلو فرمان و ضریب اطمینان سیستمهای ایمنی، همه و همه برای یک هدف کار میکنند: جابجایی ایمن، سریع و راحت شما.
آشنایی با این اجزا به ما یادآوری میکند که سرویس و بازرسی دورهای توسط متخصصان، یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت برای تضمین عملکرد بینقص این وسیله حیاتی است.
آیا سوالی در مورد طرز کار آسانسور دارید یا به مشاوره تخصصی نیاز دارید؟ در بخش نظرات از ما بپرسید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید!
