آشنایی کامل با پنل آسانسور، شستی و دکمه آسانسور؛ انواع و نقش آنها در زیبایی و کارایی آسانسور
مقدمه
در یک آسانسور استاندارد و مدرن، اجزای مختلفی به کار میروند که هرکدام نقش مهمی در ایمنی، کارایی و زیبایی سیستم ایفا میکنند. یکی از مهمترین این اجزا، پنل آسانسور و شستی یا دکمه آسانسور است. شاید ظاهر شستی آسانسور تنها یک دکمه ساده به نظر برسد، اما در واقعیت بخش مهمی از تجربه کاربر، ایمنی مسافران و حتی برندینگ شرکت سازنده را شکل میدهد.
در این مقاله از اشتاب صنعت بهصورت کامل و تخصصی با پنل آسانسور، انواع شستی و دکمه آسانسور و معیارهای انتخاب آنها آشنا میشوید.
پنل آسانسور چیست؟
پنل آسانسور (Elevator Panel) بخشی از سیستم کنترل کاربر است که داخل کابین یا طبقات نصب میشود و وظیفه آن ارتباط مسافر با سیستم کنترل آسانسور است. این پنل شامل اجزا و تجهیزات مختلف مانند:
- دکمههای فراخوان و انتخاب مقصد
- نمایشگر طبقات
- آژیر یا زنگ خطر
- کلید روشنایی یا فن
- سیستمهای ویژه مانند کلید آتشنشانی یا اضطراری
پنلها بسته به نوع کاربرد در دو بخش اصلی تقسیم میشوند:
۱. پنل کابین (COP – Car Operating Panel)
این پنل داخل کابین نصب شده و شامل دکمه طبقات، نمایشگر، اضطراری، آژیر و تجهیزات جانبی است.
۲. پنل طبقه (LOP – Landing Operating Panel)
این پنل در کنار هر طبقه نصب میشود و برای فراخوان آسانسور مورد استفاده قرار میگیرد.
اهمیت پنل و شستی در آسانسور
شستی و پنل آسانسور تنها یک وسیله ساده نیستند؛ بلکه نقش کلیدی در عوامل زیر دارند:
۱. امنیت و کنترل صحیح آسانسور
دکمهها باید با حداقل خطا عمل کرده و قابل اطمینان باشند. خرابی شستی یکی از رایجترین دلایل توقف آسانسور یا نارضایتی کاربران است.
۲. تجربه کاربری (UX)
ظاهر زیبای پنل، نور پسزمینه مناسب و عملکرد روان دکمهها باعث افزایش رضایت مسافر میشود.
۳. زیبایی و دکوراسیون داخلی
پنل آسانسور یکی از چشمگیرترین بخشهای کابین است. جنس، رنگ، نوع نورپردازی و طراحی شستی در زیبایی کابین نقش بسیار مهمی دارد.
۴. هماهنگی با استانداردهای آسانسور
طبق استانداردهای ایران و اروپا، وجود برخی دکمهها و علائم روی پنل الزامی است؛ مانند:
- دکمه اضطراری (Alarm)
- آلارم صوتی
- نمایشگر طبقات
- علامت ویژه معلولین و نابینایان
آشنایی با انواع شستی و دکمه آسانسور
شستیهای آسانسور در طی سالهای اخیر پیشرفت زیادی کردهاند و هرکدام با توجه به نیاز ساختمان انتخاب میشوند. در ادامه انواع رایج شستیهای آسانسور را بررسی میکنیم.
۱. شستی آسانسور مکانیکی
این شستیها نسل قدیمیتر هستند و با فشار فیزیکی کار میکنند.
ویژگیها:
- دوام بالا
- قیمت مناسب
- مناسب ساختمانهای کمرفتوآمد
معایب: - ظاهر نسبتاً قدیمی
- صدای کلیک هنگام فشار
۲. شستی آسانسور لمسی (Touch)
شستیهای لمسی با سنسور خازنی یا حرارتی کار میکنند و با لمس انگشت، فرمان را ثبت میکنند.
مزایا:
- ظاهر بسیار مدرن
- بدون فرسایش مکانیکی
- مناسب پروژههای لوکس
معایب: - قیمت بالاتر
- حساسیت بیشتر به نوسانات برق یا گردوغبار
۳. شستی آسانسور چراغدار (LED Backlit Buttons)
این نوع شستیها دارای نور پسزمینه هستند و معمولاً در دو حالت فعال/غیرفعال رنگ تغییر میکند.
مزایا:
- دید عالی در نور کم
- زیبایی بیشتر
- مناسب هتلها و برجهای اداری
۴. شستی برجسته (Braille Buttons) برای افراد کمبینا
طبق استاندارد EN81 وجود حروف برجسته یا خط بریل روی شستیها الزامی است.
مزایا:
- قابلیت استفاده برای افراد دارای معلولیت
- استاندارد
- ایمن و قابل اعتماد
۵. شستیهای آنتیواندال (ضد خرابکاری)
برای مناطق عمومی، پارکینگها و برجهای پرتردد مناسباند.
ویژگیها:
- ساختهشده از استیل یا آلومینیوم سخت
- مقاوم در برابر ضربه
- مناسب اماکن عمومی، بیمارستانها، مترو و…
۶. شستیهای هوشمند (Smart Elevator Buttons)
در آسانسورهای مدرن، شستیها به سیستمهای هوشمند متصل میشوند. برخی قابلیتها:
- تشخیص حضور دست بدون لمس
- ثبت مقصد با کارت RFID
- کنترل از طریق موبایل
- شستیهای بدون تماس (Non-touch elevator buttons)
این نوع شستیها در دوران پس از کرونا محبوبیت زیادی پیدا کردند.
جنس و متریال پنل و شستی آسانسور
انتخاب جنس مناسب تأثیر زیادی بر دوام و زیبایی آسانسور دارد.
۱. استیل ضد خش (Hairline Stainless Steel)
رایجترین و استانداردترین متریال
- مقاوم
- ضد زنگ
- هماهنگ با کابینهای استیل
۲. استیل میرور (Mirror Finish)
ظاهر لوکس و شفاف
- مناسب ساختمانهای مدرن
- حساستر به خط و خش
۳. شیشه سکوریت (Glass Touch Panels)
در پنلهای لمسی استفاده میشود
- ظاهر بسیار جذاب
- مقاوم
- قابل ترکیب با نورپردازی
۴. پنلهای آلومینیومی
سبکتر و مناسب پروژههای اقتصادی
اجزای تشکیلدهنده پنل آسانسور
یک پنل کامل معمولا شامل موارد زیر است:
- نمایشگر طبقات (Seven Segment / TFT / LCD)
- دکمههای انتخاب طبقه
- کلید باز و بسته کردن درب (Open / Close)
- کلید توقف اضطراری (Stop – Emergency)
- زنگ خطر (Alarm)
- اسپیکر یا آیفون داخلی برای تماس با موتورخانه
- تابلو راهنمای کابین
- LED نشاندهنده جهت حرکت
نقش پنل و شستی در زیبایی آسانسور
پنل آسانسور در ویترین دید مسافران قرار دارد، بنابراین طراحی آن در زیبایی کابین بسیار مؤثر است. موارد زیر در زیبایی پنل نقش اساسی دارند:
✔ نوع طراحی و معماری کابین
پنل باید با طراحی کابین تناسب داشته باشد؛ مثل کابین استیل، امدیاف، آینه یا کابین لوکس.
✔ نور پسزمینه شستیها
رنگ نور شستیها میتواند حس مدرن یا کلاسیک ایجاد کند. رایجترین رنگها:
- سفید
- آبی
- سبز
- قرمز
✔ ضخامت و فریم پنل
هرچه پنل ظریفتر و یکپارچهتر باشد، ظاهر کابین جذابتر میشود.
✔ هماهنگی با برند و لوگو
پنل آسانسور میتواند با حک لوگوی شرکت، برند مخصوص یا طراحی اختصاصی تهیه شود.
اشتاب صنعت میتواند این خدمات را برای پروژههای لوکس ارائه دهد.
استانداردهای مهم در انتخاب شستی و پنل آسانسور
انتخاب و نصب شستی باید براساس استانداردهای آسانسور انجام شود:
استاندارد EN 81-20 و EN 81-70
- وجود خط بریل روی دکمههای طبقات
- ارتفاع مناسب نصب پنل برای افراد کمتوان
- نشانگرهای نوری و صوتی
- مقاومت پنل در برابر رطوبت و ضربه
استاندارد ملی ایران 6303
الزامات مربوط به شستیها، ابعاد، روشنایی، علائم و موارد ایمنی در این استاندارد ذکر شده است.
چگونه بهترین شستی و پنل را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب پنل مناسب در پروژههای مسکونی، اداری یا صنعتی باید به نکات زیر توجه کنید:
۱. نوع کاربری ساختمان
- ساختمان مسکونی → شستی LED یا مکانیکی با طراحی ساده
- ساختمان لوکس → شستیهای لمسی یا شیشهای
- مراکز عمومی → شستی آنتیواندال
۲. میزان تردد آسانسور
هرچه تردد بیشتر باشد، باید شستی مقاومتر انتخاب شود.
۳. هماهنگی با طراحی کابین
زیبایی یکی از مهمترین معیارها بهخصوص در برجها و هتلها است.
۴. برند و کیفیت ساخت
شستیهای بیکیفیت خرابی زیادی ایجاد میکنند و باعث توقف مکرر آسانسور میشوند.
۵. قیمت و بودجه پروژه
پنلهای لمسی و شیشهای قیمت بالاتری دارند.
خدمات اشتاب صنعت در حوزه پنل و شستی آسانسور
شرکت اشتاب صنعت با تجربه تخصصی در حوزه نصب، سرویس و نگهداری آسانسور، خدمات زیر را ارائه میدهد:
- مشاوره انتخاب بهترین مدل شستی براساس نوع پروژه
- نصب انواع COP و LOP با بهترین متریال
- تعمیر و تعویض دکمههای خراب
- تامین پنلهای استیل، لمسی، آنتیواندال و شیشهای
- طراحی پنل اختصاصی با لوگو و رنگ سازمانی
هدف ما افزایش ایمنی، دوام و زیبایی آسانسورهای نصبشده در تهران و حومه است.
سخن نهایی
پنل و شستی آسانسور تنها دکمههایی برای انتخاب طبقه نیستند؛ بلکه بخش مهمی از طراحی، تجربه کاربری، امنیت و زیبایی آسانسور محسوب میشوند. انتخاب درست این تجهیزات میتواند موجب افزایش عمر آسانسور، کاهش خرابیهای رایج و ارتقای ظاهر کابین شود.
اگر قصد نصب یا ارتقای پنل آسانسور خود را دارید، اشتاب صنعت آماده ارائه مشاوره رایگان و تخصصی است.
