قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور: راهنمای کامل برای جلوگیری از هزینه های میلیونی
نگهداری منظم آسانسور نه تنها یک الزام ایمنی، بلکه یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای حفظ ارزش ساختمان شماست. یک قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور دقیق، مانند یک بیمه نامه عمل میکند و شما را در برابر هزینههای سنگین و پیشبینینشده تعمیرات نجات میدهد. اما آیا میدانستید بسیاری از این قراردادها به دلیل شروط مبهم، میتوانند خود به منبع جدیدی از دردسر تبدیل شوند؟
در این مقاله، شما را با انواع قراردادهای نگهداری آسانسور، یک شرط طلایی برای حذف هزینه های غیرمنتظره و یک نمونه قرارداد سرویس آسانسور رایگان و کاملاً حقوقی آشنا میکنیم.
چرا انعقاد قرارداد سرویس دورهای آسانسور ضروری است؟
* تضمین ایمنی ساکنین: بازدیدهای منظم از بروز حوادث تلخ جلوگیری میکند.
* افزایش عمر مفید آسانسور: نگهداری پیشگیرانه از استهلاک زودرس قطعات گران قیمت جلوگیری میکند.
* پیشبینی مالی: شما از ابتدا میدانید هزینه ماهانه یا سالانه چقدر است و با صورتحسابهای میلیونی غیرمنتظره روبرو نمیشوید.
چرا انعقاد قرارداد سرویس دورهای آسانسور یک ضرورت قانونی و ایمنی است؟”
انعقاد قرارداد سرویس دورهای آسانسور، تنها یک توصیه فنی نیست، بلکه “یک تکلیف قانونی و مسئولیتی اجتماعی” برای مالکان و مدیران ساختمانها محسوب میشود. این ضرورت ریشه در قوانین مصوب و آییننامههای اجرایی ایران دارد که بیتوجهی به آنها میتواند پیامدهای حقوقی و مالی سنگینی به همراه داشته باشد.
۱. تکلیف قانونی بر اساس مقررات ملی ساختمان و آییننامه ایمنی آسانسورها”
* “مقررات ملی ساختمان (مبحث ۱۵):” مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان “آسانسورها و پلکان برقی” به طور مشخص به الزامات فنی و ایمنی آسانسورها میپردازد. این مبحث تأکید میکند که نگهداری، سرویس و بازرسی دورهای آسانسورها باید مطابق با استانداردهای ذکر شده انجام پذیرد. داشتن قرارداد با یک شرکت معتبر، مستندترین روش برای اثبات انجام این تکلیف قانونی است.
* “آییننامه ایمنی آسانسورها (مصوب هیئت وزیران):” این آییننامه که در سال ۱۳۸۶ به تصویب رسید، به صورت شفاف به موضوع نگهداری و بازرسی میپردازد. بر اساس “بند “و” ماده ۶” این آییننامه:
> “مالک یا قائممقام قانونی او مکلف است جهت نصب، راهاندازی، تعمیر، نگهداری و بازدیدهای دورهای آسانسور از شرکتهای دارای پروانه معتبر استفاده نماید.”
این ماده به وضوح مالک را ملزم میکند که برای امر “نگهداری” و “بازدیدهای دورهای” با شرکتهای دارای پروانه قرارداد منعقد کند. قرارداد سرویس، سند قانونی این همکاری است.
۲. الزام به رعایت “مسئولیت مدنی” و پیشگیری از حوادث”
مطابق “قانون مسئولیت مدنی”، هرکس باعث ضرر و زیان دیگری شود، مسئول جبران خسارت است. مالک ساختمان در قبال ایمنی ساکنین و میهمانان مسئولیت دارد. در صورت بروز حادثه ناشی از عدم سرویس و نگهداری آسانسور (مانند سقوط، گیرکردن بین طبقات و…)، مالک یا مدیر ساختمان به دلیل “تقصیر” (بیمبالاتی در انجام تکالیف قانونی) مسئول شناخته شده و باید کلیه خسارات جانی و مالی را جبران کند. قرارداد سرویس منظم، بهترین دفاع برای اثبات عدم تقصیر و انجام وظیفه مراقبتی توسط مالک است.
۳. ضرورت دریافت “گواهی استاندارد ادواری”
بر اساس دستورالعملهای بسیاری از شهرداریها و سازمانهای آتشنشانی در سراسر ایران، ساختمانهای مجهز به آسانسور موظف به دریافت “گواهی سلامت دورهای” یا “گواهی ایمنی آسانسور” هستند. این گواهی معمولاً سالیانه صادر میشود و شرط صدور آن، ارائه گزارشهای منظم سرویس و نگهداری از یک شرکت معتبر است. بدون یک قرارداد فعال سرویس، دریافت این گواهی ناممکن بوده و ساختمان با مشکلاتی از جمله:
* عدم امکان تمدید پروانه کسب برای واحدهای تجاری
* برخورداری نکردن از برخی خدمات شهرداری
* اخطار و پیگرد قانونی از سوی سازمان آتشنشانی
مواجه خواهد شد.
۴. مسئولیت کیفری در صورت بروز حادثه”
در مواردی که بیتوجهی به سرویس آسانسور منجر به حادثه جانی شود، موضوع از حیطه مسئولیت مدنی خارج و وارد “حوزه کیفری” میشود. ممکن است مالک یا مدیر به اتهاماتی مانند “سببیت در وقوع جنایت” یا “عدم رعایت نظامات دولتی” (مطابق “ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی”) تحت تعقیب قرار گیرد. داشتن قرارداد سرویس منظم، میتواند به عنوان یک سند معتبر، حسن نیت و اقدامات پیشگیرانه متهم را به دادگاه اثبات کند.
۵. الزامات قانونی برای “واحدهای تجاری” و “مجتمعهای اداری””
برای اماکن عمومی و ساختمانهای اداری-تجاری، این الزامات شدیدتر است. “قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان” و همچنین “آییننامههای داخلی سازمانهایی مانند استانداریها”، دریافت گواهی ایمنی دورهای برای تجهیزاتی مانند آسانسور را به صراحت اجباری کردهاند. عدم ارائه این گواهی میتواند منجر به پلمپ واحد تجاری یا تعلیق فعالیت مجتمع اداری شود
انعقاد قرارداد سرویس دورهای آسانسور، تنها یک هزینه نیست، بلکه یک سپر حقوقی و ضمانت اجرای ایمنی است. این قرارداد:
- “تکلیف قانونی” مالک از منظر مقررات ملی ساختمان و آییننامه ایمنی آسانسورها است.
- “دلیل اثباتی” برای رعایت مسئولیت مدنی و پیشگیری از محکومیت به پرداخت خسارت است.
- “پیششرط اداری” برای دریافت گواهیهای ایمنی ضروری از سازمان آتشنشانی و سایر نهادهای نظارتی است.
- “راهکاری برای دفع مسئولیت کیفری” در صورت بروز حوادث غیرمترقبه ناشی از نقص فنی است.
بنابراین، انعقاد این قرارداد با شرکتهای دارای “پروانه معتبر از اتحادیه کشوری آسانسور”، نه یک انتخاب، بلکه یک اجبار قانونی برای هر مالک و مدیر ساختمانی است که خواهان آرامش خاطر و رهایی از پیچیدگیهای حقوقی است.
انواع پلنهای قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور
قبل از امضای قرارداد، بدانید چه نوع سرویسی میخواهید:
1. قرارداد سرویس استاندارد
* محدوده کار: معمولاً شامل بازدیدهای دورهای (مثلاً ماهی یک بار)، روغنکاری، تنظیم و بررسی عملکرد عمومی میشود.
* هزینه قطعات: قطعات یراق و مصرفی معمولاً شامل قرارداد نیستند. این بزرگترین نقطه ابهام است! (مانند لامپ ها، ریل های درب، جاروبک ها، کنتاکت ها و…)
* مناسب برای: آسانسورهای نو با شرایط کاری سبک.
2. قرارداد سرویس تمام
* محدوده کار: شامل کلیه خدمات دورهای و همچنین تعویض کلیه قطعات مستهلک (به جز موارد خاص) میشود.
* هزینه قطعات: تقریباً تمام قطعات (حتی گرانقیمت) در صورت فرسودگی، توسط پیمانکار تعویض میشود.
* مناسب برای: ساختمانهای پرترافیک که خواهان آرامش خاطر کامل و بودجهبندی ثابت هستند.
نکته کلیدی: در قرارداد خود حتماً مشخص کنید که کدام یک از این دو پلن را انتخاب کردهاید و دقیقاً چه قطعاتی شامل قرارداد میشوند و چه قطعاتی نمیشوند.
بخشهای حیاتی یک قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور
1. مشخصات طرفین قرارداد
مشخصات کامل شرکت سرویسکار (با ذکر شماره ثبت و شناسه ملی) و مدیریت ساختمان یا نماینده قانونی مالکین.
2. موضوع قرارداد و نوع پلن
ذکر دقیق این جمله که “موضوع قرارداد، ارائه خدمات سرویس، نگهداری و تعمیرات دورهای آسانسور/آسانسورهای ساختمان واقع در … میباشد.” و تصریح نوع پلن (استاندارد یا تمام).
3. لیست قطعات یراق و مصرفی (پیوست طلایی قرارداد)
این بخش، مهمترین برای جلوگیری از اختلاف است! از پیمانکار بخواهید لیست کاملی از قطعات یراق و مصرفی که هزینه آنها شامل قرارداد میشود و آنهایی که شامل نمیشود را به عنوان پیوست قرارداد ارائه دهد. این لیست باید تا حد امکان جزئی باشد.
4. حوزه تعهدات پیمانکار
* تعداد و تناوب بازدیدهای دورهای (مثلاً 2 بار در ماه).
* زمانبندی پاسخگویی به درخواستهای اضطراری (مثلاً حداکثر 60 دقیقه).
* ارائه گزارش کتبی از وضعیت آسانسور پس از هر بازدید.
* انجام سرویس طبق چکلیت استاندارد سازمان آتشنشانی یا استانداردهای ملی.
5. حوزه تعهدات کارفرما (مدیریت ساختمان)
* پرداخت به موقع حق السرویس.
* تامین برق و محیط مناسب برای سرویسکار.
* همکاری در اطلاعرسانی به ساکنین برای تخلیه موقت آسانسور در زمان سرویس.
6. مدت قرارداد و شرایط تمدید
قرارداد معمولاً یکساله منعقد میشود و تمدید آن منوط به اعلام رضایت طرفین است.
7. مبلغ و شرایط پرداخت
* مبلغ حق السرویس ماهانه یا سالانه.
* روز مهلت ارفاقی برای پرداخت.
8. شرایط فسخ قرارداد
در چه صورت هر یک از طرفین میتوانند قرارداد را فسخ کنند؟ (مانند تخلف مکرر از انجام سرویس، عدم پرداخت حق السرویس)
نمونه قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور
قرارداد سرویس، نگهداری و تعمیرات آسانسور
ماده ۱- طرفین قرارداد
این قرارداد بین:
کارفرما: [نام و نام خانوادگی نماینده مجاز مالکین] به شماره ملی [شماره ملی] به نشانی [آدرس کامل]، به نمایندگی از مالکین ساختمان واقع در [آدرس دقیق ساختمان]، از این پس “کارفرما” خوانده میشود.
و
پیمانکار: شرکت [نام شرکت] به شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی] به نشانی [آدرس کامل]، به نمایندگی آقای [نام و نام خانوادگی مدیر] به سمت [سمت]، از این پس “پیمانکار” خوانده میشود .
منعقد میگردد.
ماده ۲- موضوع قرارداد
موضوع این قرارداد، ارائه خدمات سرویس، نگهداری دورهای، بازرسی و تعمیرات آسانسورهای ساختمان مذکور مطابق با چکلیست مندرج در پیوست شماره ۱ و بر اساس پلن سرویس [استاندارد/تمام[ میباشد. لیست قطعات یراق و مصرفی شامل و غیرشامل قرارداد، در پیوست شماره ۲ مشخص شده است.
ماده ۳- مدت قرارداد
مدت این قرارداد از تاریخ [تاریخ شروع] به مدت ۱۲ ماه معتبر بوده و تمدید آن منوط به توافق کتبی طرفین خواهد بود.
ماده ۴- مبلغ قرارداد و شرایط پرداخت
مبلغ حق السرویس ماهیانه مبلغ [مبلغ به حروف] ریال ([مبلغ به عدد] ریال) میباشد. این مبلغ حداکثر تا پایان [مثلاً روز دهم] هر ماه و از طریق [روش پرداخت] قابل پرداخت است.
ماده ۵- تعهدات پیمانکار
۱. انجام بازدیدهای دورهای به میزان ماهانه 1 نوبت.
۲. پاسخگویی به درخواستهای اضطراری حداکثر ظرف ۹۰ دقیقه در طول ساعات اداری و ۱۸۰ دقیقه در خارج از ساعات اداری.
۳. ارائه گزارش کتبی از وضعیت فنی آسانسورها به کارفرما پس از هر بازدید دورهای.
۴. انجام کلیه اقدامات مطابق با دستورالعملهای فنی و استانداردهای اعلامی از سوی سازمان آتشنشانی.
۵. در پلن تمام ، تعویض کلیه قطعات فرسوده (به استثنای موارد مذکور در پیوست ۲) بدون دریافت هرگونه هزینه اضافی.
ماده ۶- تعهدات کارفرما
۱. پرداخت به موقع حق السرویس ماهیانه.
۲. فراهم آوردن دسترسی سرویسکار به موتورخانه و چاهک آسانسور در تمام ساعات.
۳. اطلاعرسانی به موقع به ساکنین درباره زمانبندی سرویسهای دورهای.
۴. همکاری لازم در صورت نیاز به تخلیه آسانسور برای انجام سرویس ایمن.
ماده ۷- شرایط فسخ
طرفین در صورت تخلف طرف دیگر از انجام تعهدات اصلی این قرارداد، میتوانند با ارسال اعلامیه کتبی ۱۵ روزه، نسبت به فسخ یکجانبه قرارداد اقدام نمایند.
ماده ۸- حل اختلاف
کلیه اختلافات ناشی از اجرا یا تفسیر این قرارداد، در مرحله اول از طریق داوری و کارشناسی و در صورت عدم حصول نتیجه، از طریق دادگاه صالحه تهران پیگیری خواهد شد.
ماده ۹- مواعد
این قرارداد در ۹ ماده و ۲ پیوست در ۲ نسخه دارای اعتبار برابر، در تاریخ [تاریخ روز] امضا و مبادله گردید.
امضای کارفرما:
امضای پیمانکار:
—
پیوست شماره ۱: چک لیست خدمات دورهای
*(این چک لیست باید توسط پیمانکار پر شود)*
– [ ] بررسی عملکرد کلی سیستم
– [ ] چک کردن سطح روغن و گریس
– [ ] تست سیستم ترمز و ایمنی
– [ ] بررسی و سرویس درب های طبقات و کابین
– [ ] بررسی چراغ ها و سیستم ارتباطی
– [ ] تست سیستم کنترل و فرمان
پیوست شماره ۲: لیست قطعات یراق و مصرفی
(الف) قطعات شامل قرارداد در پلن تمام inclusive:
* کلیه لامپ های کابین و موتورخانه
* جاروبک های موتور
* کنتاکت های الکتریکی
* ریل های درب کابین و طبقات
* …
(ب) قطعات غیرشامل قرارداد در پلن تمام
* تابلو فرمان (در صورت نیاز به تعویض کامل)
* موتور اصلی (در صورت سوختگی)
جمعبندی نهایی
برای امضای یک قرارداد سرویس آسانسور مطمئن، حتماً به نوع پلن خدماتی و لیست دقیق قطعات یراق توجه ویژهای داشته باشید. نمونه قرارداد ارائه شده یک پایه محکم است، اما برای ساختمانهای بزرگ با چندین دستگاه آسانسور، مشورت با یک متخصص را فراموش نکنید.
