شیر هیدرولیک بالابری چیست و چگونه کار میکند؟
مقدمه
در سیستمهای بالابر هیدرولیکی، یکی از مهمترین اجزای کنترلکننده حرکت جک، شیر هیدرولیک بالابری است. این قطعه وظیفه دارد مسیر جریان روغن را در مدار کنترل کند تا حرکت بالا و پایین جک هیدرولیک بهصورت دقیق، ایمن و روان انجام شود. در واقع، بدون عملکرد صحیح این شیر، هیچ بالابر هیدرولیکی نمیتواند بهدرستی کار کند.
🔹 وظیفه شیر هیدرولیک بالابری
شیر هیدرولیک بالابری بین پمپ، سیلندر جک و مخزن روغن (تانک) قرار میگیرد. این شیر مسیر روغن را بهصورت خودکار یا برقی تغییر میدهد تا:
- در حالت بالا رفتن، روغن از پمپ به جک هدایت شود.
- در حالت پایین آمدن، روغن از جک به مخزن بازگردد.
- در حالت توقف، مسیر بسته شود تا کابین یا بار در همان ارتفاع بماند.
اجزای اصلی شیر هیدرولیک بالابری
- شیر برقی (Solenoid Valve – SV)
وظیفه باز و بسته کردن مسیر برگشت روغن را دارد.- وقتی برق به بوبین برسد، مسیر باز شده و جک پایین میآید.
- در حالت بیبرق، مسیر بسته است تا روغن در سیلندر حبس شود.
- شیر اطمینان فشار (Relief Valve – RV)
برای تنظیم حداکثر فشار سیستم استفاده میشود.- در صورت افزایش بیش از حد فشار، روغن اضافی به تانک برمیگردد و از آسیب به پمپ جلوگیری میکند.
- شیر کنترل دبی یا شیر تنظیم سرعت (Manual Down – MD)
با این شیر میتوان سرعت پایین آمدن جک را تنظیم کرد.- پیچ تنظیم آن معمولاً سوزنی است تا کنترل دقیقتری فراهم شود.
- شیر یکطرفه (Check Valve)
از برگشت روغن به پمپ جلوگیری میکند تا جک در حالت توقف، ثابت بماند. - گیج فشار (Pressure Gauge)
میزان فشار سیستم را نشان میدهد و برای تنظیم و تست سیستم استفاده میشود.
نحوه عملکرد شیر هیدرولیک بالابری
حالت بالا رفتن
در این وضعیت، پمپ روشن میشود و روغن از طریق شیر یکطرفه وارد سیلندر میگردد.
شیر برقی بیبرق است، بنابراین مسیر برگشت بسته میماند.
افزایش فشار باعث بالا رفتن پیستون و در نتیجه حرکت رو به بالای جک میشود.
اگر فشار از حد مجاز بیشتر شود، شیر RV باز شده و روغن اضافی را به تانک برمیگرداند تا از آسیب به سیستم جلوگیری شود.
حالت پایین آمدن
در این حالت، پمپ خاموش است اما برق به بوبین شیر برقی میرسد.
با باز شدن مسیر تخلیه، روغن از سیلندر از طریق شیر MD (تنظیم سرعت) به تانک بازمیگردد.
سرعت پایین آمدن با پیچ تنظیم روی MD کنترل میشود تا حرکت آرام، ایمن و بدون ضربه انجام گیرد.
نکات مهم در نگهداری شیر هیدرولیک
- فیلتر روغن را بهطور منظم تمیز یا تعویض کنید تا از ورود ذرات به شیر جلوگیری شود.
- فشار سیستم را طبق دستور سازنده تنظیم کنید (معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ بار برای بالابرهای سبک).
- در صورت نشتی یا کند شدن حرکت، ابتدا وضعیت بوبین و عملکرد شیر SV را بررسی کنید.
- از روغن هیدرولیک با ویسکوزیته مناسب (مثل ISO VG 46) استفاده کنید.
جمعبندی
شیر هیدرولیک بالابری قلب کنترل حرکت در سیستمهای بالابر و آسانسورهای هیدرولیکی است. با شناخت اجزا و نحوه عملکرد آن، میتوان از بروز خرابیهای پرهزینه جلوگیری کرده و ایمنی سیستم را افزایش داد.
اگر در زمینه نصب، سرویس یا تنظیم شیرهای هیدرولیک بالابری به مشاوره یا خدمات تخصصی نیاز دارید، میتوانید با تیم ما در تماس باشید تا بهترین راهحل فنی برای سیستم شما ارائه شود.
